Uw legitimatie of uw geld!

De Wet Identificatieplicht nader bekeken

De identificatieplicht is in 1994 in ons wetsysteem ingevoerd. Op het niet (kunnen) tonen van je identificatiebewijs staat tegenwoordig een boete van € 90,-, hetgeen vaak tot onbegrip leidt. Regelmatig krijgen wij dan ook de vraag onder welke omstandigheden men verplicht is zich te identificeren bij de politie.

Artikel 2 Wet Identificatieplicht bepaalt dat eenieder die de leeftijd van veertien jaar heeft bereikt, verplicht is om zich op vordering van een politieambtenaar te identificeren. Op het eerste gezicht lijkt deze bepaling helder. Niets is minder waar. Een politieambtenaar mag niet zonder aanleiding om een identificatiebewijs vragen.

Volgens artikel 8 Politiewet is de politieambtenaar die is aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, bevoegd tot het vorderen van inzage van een identiteitsbewijs. Deze bevoegdheid bestaat slechts voor zover dat redelijkerwijs noodzakelijk is voor de uitoefening van de politietaak. Dat betekent dat er een concrete aanleiding moet zijn op grond waarvan een identificatiebewijs wordt gevorderd.

Deze concrete aanleiding moet, zo volgt uit de Aanwijzing Uitbreiding Identificatieplicht, in een proces-verbaal worden vermeld. Een politieambtenaar zal feiten en omstandigheden moeten opvoeren waaruit de noodzaak tot het vorderen van het identificatiebewijs volgt. De concrete activiteit waarmee iemand de aandacht zou hebben gevestigd, moet omschreven worden.

Dat u op ieder verzoek van een politieambtenaar te allen tijde verplicht bent uzelf te identificeren is dus een fabel. Als een politieambtenaar zonder aanleiding uw identificatiebewijs vordert, vormt dit een inbreuk op het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, hetgeen tot een vormverzuim kan leiden. De volgende voorbeelden geven in ieder geval wél genoeg aanleiding tot het vorderen van een identificatiebewijs (zie ook: ECLI:NL:RBDHA:2013:16090):

  • er vindt op straat of in een café een schietpartij plaats en het is relevant voor het onderzoek om de identiteit van (mogelijke) getuigen vast te stellen;
  • een auto rijdt 's nachts rond op een industrieterrein;
  • in een groepje bekende dealers duikt een onbekende op;
  • hangjongeren veroorzaken overlast in de openbare ruimte;
  • er woedt een brand en de (mogelijke) brandstichter zou zich kunnen bevinden tussen de toegestroomde belangstellenden;
  • evenementen zoals voetbalwedstrijden en demonstraties in geval van rellen of dreiging van het ontstaan van rellen;
  • bij onrust of dreigend geweld in uitgaansgebieden en/of openbare manifestaties waarbij gevaar van ordeverstoring aanwezig is.

Bent u in aanraking gekomen met politie en/of justitie, neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag!

Ga terug

Overige blogs